poetry

Sa Kaskas Na Taraasan Nin Tingog
ni Estelito Baylon Jacob

I
Dai maiibitaran na ika makisabay
Sa kaskas na taraasan nin tingog.
May tingog na mapanakop,
May mapangbalawbagaw,
May mapang-api—
Mga sangsahong sa lisong tanog,
Mapandiktang poliponi sa kusog.

Dai matatakupan an talinga.
Dai magagakudan an dila.
Dai masasarhan an isip.
Kaya an maorag, magigin maorag
Asin an maluya, magigin maluya.
An maluya mawawara,
Magagadan.

II
Nakasabit pa sakong abaga an kudyapi.
Ako pa man giraray an dating kag-awit
Kan mga lindol, bagyo asin pagtuga nin bulkan.
Ako pa man giraray an dating kag-awit
Kan mga pakikitusayan ni Bantong ki Rabot,
Kag-awit kan pagkamoot ni Takay,
Ni Tilmag asin Kulakog, ni Ulap asin Magayon,
Ako pa man giraray an kag-awit
Kan mga purong-pusong ni Juan Osong, .
Ako pa man giraray an isip kan mga orog-orog;
Ako pa man giraray an nguso kan mga siday;
Ako pa man giraray an kag-awit kan mga abatayo;
Ako pa man giraray an kag-awit kan mga soraque.
Yaon pa man giraray sako an pitik kan daghang Bikolnon.

III
Sa kaskas na taraasan nin tingog,
Isasaletra kan sakong mga orog-orog
An nalilingawan mo nang ngaran na Ibalon.
Ipapadangog sa paagi kan sakong susuman
An mga nakalot na lulubngang dulay sa Sorsogon,
An mga gintong korona sa Libmanan asin Bulan,
An mga nakalkag na mga seramikong plato sa Pamplona,
An mga kuron asin kalansay.

Ipapadangog kan magaya-gaya kong siday
An mala-sarswela o komedyang istorya
Kan pag-abot ni Mateo de Saz asin Martin de Goiti,
An pan-aapi ni Andres de Ibarra,
An pangugulang kan tosong si Juan Salcedo,
An mga osipon kan mga remontados asin mga cimarrones,
An mga rebulosyon, pagtios pagsakit asin pagkagadan.
Ninda Vicente Lukban,Antonio Sanz,
Tomas Arejola asin dakul pang kairibanan.

Bakong gabos nakakamundo
Nin huli ta iaawit kan sakong mga abatayo
An magayon na kolor asin tamanyo kan Mayon,
An pirilik-pilik kan saradit na sinarapan sa Buhi,
An mahiwas na dagat kan Nato asin Pasacao,
An ragubrub nin tubig kan Marinawa asin Malabsay
An lipot kan Hoyop-hoyopan asin Kulapnitan.

Ibabalangibog kan sakong mga soraque,
An Peñafrancia,Tinagba, Ibalon, Pastores,
Rodeo, Tabak, Baybayon, Piñasan pati na an mga osana,
Lagaylay, pasyon, soledad, alleluya asin tanggal.

Ibabandelyo kan sakong mga rawit-dawit
An pantomina, hinarupan, sinisiki,
Sinalampati, hayon-hayon asin sagin-sagin.

Hanggan sa liwat ika mamidbidan.
Hanggan an gabos magsalingoy sa ginikanan.

IV
Uya ako. Kagsadiri pa giraray kan satuyang mga sadiri.
Dawa si Marcos Lisboa nagsurat na kan Vocabulario de la Lingua Bicol.
Dawa si Andres de San Agustin nagsurat na kan Ante de la Idioma Bicol.
Dawa si Malcom Mintz nagsurat na kan Bikol Dictionary.
Dawa si Jason Lobel nagsurat na kan An Satuyang Tataramon.
Ako pa man giraray an kagsadiri kan satong sadiri—
An mapadangat sa pinadangat ninda Schumacher, Owen asin O Brein.

Uya ako. An hangos ninda sakong hangos.
An saindang boses sakong boses.
Nagtatadok sa sakong laman an Bikol Maharlika ni Jose Calleja
An Ina and the Bikol People ni Wilmer Tria,
An Hagkus ni Paz Verdades Santos,
An Bikol Literary History asin Bikol Journal ni Ma. Lilia F. Realubit,
An Sarong Rambong na Burak ni Gode Calleja,
An Ma’yong ni Abdon Balde Jr.,
An Sarabihon, an Sorosogon Centro, an The Paper,
An Bikol Reporter asin an Bangraw.

Ini an panahon sa taraasan nin tingog
Kun saen an pangiturugan mo
Buhay kong pangiturugan.
Sa orog pang naghihiwas na ralaban.
Ika an malataw na tingog.
Ika an maorag na magigin maorag,
Ika an tingog na dai manluluya.
Dai mawawara.
Dai magagadan.

Abril 8, 2004
10:50 n.b.

Napublikar sa Bicol Mail, Agosto 19, 2004

back to writing from the regions | poetry | home